Türk Medeni Kanunu, mirasbırakanın tasarruf özgürlüğünü, belirli yakın mirasçılar lehine bir sınırla dengeler: bu mirasçılara, mirasbırakanın vasiyet veya bağışla dahi elinden alamayacağı bir saklı pay güvencesi tanınmıştır.
Saklı Paylı Mirasçılar Kimlerdir?
TMK m. 506 uyarınca saklı pay sahibi mirasçılar ve oranları şöyledir:
- Altsoy (çocuklar/torunlar): Yasal miras payının yarısı
- Anne ve baba: Yasal miras payının dörtte biri
- Sağ kalan eş: Altsoy veya anne-baba zümresiyle birlikte mirasçı olduğunda yasal miras payının tamamı; başka mirasçı yoksa yasal miras payının dörtte üçü
(Kardeşler saklı pay sahibi değildir - 2017 yılındaki değişiklikle kardeşlerin saklı payı kaldırılmıştır.)
Tenkis Davası Ne Zaman Açılır?
Mirasbırakan, sağlığında yaptığı bağışlar veya ölüme bağlı tasarruflarla (vasiyetname gibi) saklı paylı mirasçıların bu güvenceli payını ihlal etmişse, saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açarak, saklı payını aşan tasarrufun kendi payını ihlal eden kısmının iptalini/indirilmesini isteyebilir (TMK m. 560 vd.).
Tenkiste Sıra
Tenkis, önce ölüme bağlı tasarruflardan (vasiyetname) başlanarak, bunlar yetmezse mirasbırakanın sağlığında yaptığı en yeni tarihli bağıştan geriye doğru sırayla uygulanır - aksi mirasbırakan tarafından açıkça belirtilmedikçe.
Tenkis Davasının Zamanaşımı
Tenkis davası, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl, her halde vasiyetnamenin açılma tarihinin veya diğer tasarrufların öğrenilmesinden itibaren 10 yıl içinde açılmalıdır.
Sonuç
Saklı pay, mirasbırakanın tasarruf özgürlüğünü sınırlayan, yakın mirasçıları koruyan emredici bir güvencedir. Saklı payı ihlal eden bağış veya vasiyetlerin tenkisi, sürelere dikkat edilerek talep edilmelidir.
Lawyer Services'in Araştırma aracıyla tenkis davalarına ilişkin güncel içtihatları inceleyebilirsiniz.