Alacaklının, bir mahkeme kararına (ilama) dayanmadan da alacağını tahsil edebilmesi için başvurabileceği yol, İcra ve İflas Kanunu'nda düzenlenen ilamsız icra takibidir.
İcra Takibi Nasıl Başlatılır?
Alacaklı, alacağının dayanağı olan belge (sözleşme, fatura, senet vb.) ile birlikte yetkili icra dairesine bir icra takip talebinde bulunur. İcra dairesi, borçluya bir ödeme emri gönderir; ödeme emrinde borcun 7 gün içinde ödenmesi, ödenmez veya itiraz edilmezse haciz işlemlerine geçileceği bildirilir.
Borçlunun İtiraz Hakkı
Borçlu, kendisine tebliğ edilen ödeme emrine, tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz edebilir (İİK m. 62). İtiraz edilmesi halinde takip kendiliğinden durur; alacaklının takibe devam edebilmesi için itirazın kaldırılması (icra mahkemesinden) veya itirazın iptali (genel mahkemede dava yoluyla) yollarından birine başvurması gerekir.
İtirazın İptali Davası
Alacaklı, borçlunun itirazının haksız olduğunu düşünüyorsa, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir (İİK m. 67). Bu dava kabul edilirse, borçlu asıl alacağın yanı sıra icra inkar tazminatına (asgari %20) da mahkûm edilebilir - bu, haksız itirazı caydırıcı bir müeyyidedir.
Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu
Alacak, çek/bono/poliçe gibi bir kambiyo senedine dayanıyorsa, daha hızlı işleyen özel bir takip yolu (kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip) uygulanır; bu yolda borçlunun itiraz süresi 5 gündür ve itiraz sebepleri sınırlı tutulmuştur.
Haciz Süreci
İtiraz edilmez veya itiraz kesin olarak ortadan kalkarsa, alacaklı borçlunun mal varlığının (banka hesapları, taşınır/taşınmaz mallar, maaş) haczini talep edebilir; haczedilen mallar, alacağın tahsili amacıyla satılarak paraya çevrilir.
Sonuç
İcra takibi, alacağın hızlı tahsili için etkili bir yol olmakla birlikte, sıkı şekil şartlarına ve kısa sürelere (7 gün itiraz, 1 yıl itirazın iptali) tabidir. Bu sürelerin kaçırılması, hak kaybına yol açabilir.
Lawyer Services'in Dilekçe Oluştur aracıyla itirazın iptali davanız için kaynak destekli bir dilekçe hazırlayabilirsiniz.