Türk Medeni Kanunu (TMK), eşler arasında evlilik boyunca hangi mal rejiminin geçerli olacağını ve bu rejimin sona ermesi (boşanma dahil) durumunda malların nasıl paylaşılacağını düzenler. Taraflarca sözleşmeyle başka bir rejim seçilmediği sürece, 2002 yılından itibaren yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir (TMK m. 202 vd.).
Kişisel Mallar ve Edinilmiş Mallar Ayrımı
Mal paylaşımının ilk adımı, her eşin mal varlığının "kişisel mal" mı yoksa "edinilmiş mal" mı olduğunun tespitidir:
- Kişisel mallar (TMK m. 220): Evlilikten önce sahip olunan mallar, miras veya bağış yoluyla edinilen mallar, manevi tazminat alacakları gibi kişiye sıkı sıkıya bağlı değerler paylaşıma dahil edilmez.
- Edinilmiş mallar (TMK m. 219): Evlilik birliği içinde çalışmanın karşılığı olarak edinilen değerler, sosyal güvenlik/yardım kurumlarının yaptığı ödemeler, çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar gibi değerler paylaşıma esas alınır.
Katılma Alacağının Hesaplanması
Mal rejimi sona erdiğinde, her eşin edinilmiş mallarının değeri ayrı ayrı belirlenir, bu değerden varsa o mala ilişkin borçlar düşülerek "artık değer" bulunur. Eşlerden birinin artık değeri diğerinden fazlaysa, aradaki farkın yarısı, az olan eşin katılma alacağı hakkı olarak doğar (TMK m. 236). Böylece evlilik birliği içinde edinilen değer artışından her iki eşin de eşit oranda pay alması amaçlanır.
Değerlemede Tarih Önemi
Katılma alacağı hesaplanırken mallar, mal rejiminin sona erdiği tarihteki (genellikle boşanma davasının açıldığı tarih) sürüm/rayiç değerleri üzerinden değerlendirilir. Bu nedenle dava sürecinde malların güncel değerinin bilirkişi incelemesiyle tespit edilmesi büyük önem taşır.
Sonuç
Boşanmada mal paylaşımı, kişisel mal-edinilmiş mal ayrımının doğru yapılması ve katılma alacağının doğru hesaplanmasına bağlı, teknik bir süreçtir. Evlilik süresi, malların niteliği ve edinim tarihleri gibi unsurlar sonucu doğrudan etkilediğinden, sürecin bir hukuk profesyoneli desteğiyle yürütülmesi önerilir.
Lawyer Services'in Araştırma aracıyla mal paylaşımına ilişkin güncel Yargıtay içtihatlarını inceleyebilir, Dilekçe Oluştur ile bu konudaki dava dilekçenizi kaynak destekli şekilde hazırlayabilirsiniz.