6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, satın alınan bir mal veya hizmetin sözleşmede/kullanım amacında beklenen niteliklere sahip olmaması halinde tüketiciye güçlü seçimlik haklar tanır.
Ayıp Nedir?
Bir mal veya hizmet; taraflarca kararlaştırılan örnek ya da modele uygun olmaması, objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması ya da satıcının/üreticinin beyan ettiği niteliklerden yoksun olması hallerinde ayıplı kabul edilir.
Tüketicinin Seçimlik Hakları
Ayıplı bir mal ile karşılaşan tüketici, kanunda sayılan şu haklardan dilediğini seçebilir (6502 sayılı Kanun m. 11):
- Sözleşmeden dönme - Ürünü iade edip ödediği bedelin tamamının geri verilmesini isteme.
- Bedel indirimi - Ayıp oranında satış bedelinden indirim yapılmasını isteme.
- Ücretsiz onarım - Ayıbın satıcı tarafından ücretsiz giderilmesini isteme.
- Ayıpsız misli ile değiştirme - Ürünün ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme.
Ayıp İhbarı ve Zamanaşımı
Tüketici, ayıbı öğrendiği andan itibaren makul bir süre içinde satıcıya bildirmelidir. Ayıplı mala ilişkin talepler, kural olarak malın teslim tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımı süresine tabidir (ayıp gizlenmişse bu süre uygulanmaz).
Ayıplı Hizmetlerde Durum
Ayıplı hizmet (örneğin eksik/hatalı yapılan bir tadilat, danışmanlık hizmeti) hallerinde de tüketici, bedelden indirim, hizmetin yeniden görülmesi, sözleşmeden dönme veya varsa tazminat taleplerinden birini ileri sürebilir (6502 sayılı Kanun m. 15).
Tüketici Hakem Heyeti Yolu
Kanunda belirlenen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda, dava açmadan önce Tüketici Hakem Heyeti'ne başvuru zorunludur; bu sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise doğrudan Tüketici Mahkemesi'nde dava açılabilir.
Sonuç
Ayıplı mal/hizmet karşısında tüketicinin dört seçimlik hakkı vardır ve tüketici bu haklardan istediğini seçmekte serbesttir. Talebin doğru hukuki kategoriye oturtulması ve sürelere dikkat edilmesi önemlidir.
Lawyer Services'in Dilekçe Oluştur aracıyla tüketici hakem heyeti başvurunuz için bir dilekçe hazırlayabilirsiniz.